Obsessie voor gezond eten. Het bestaat.

post afbeelding

Weet je wat mij opvalt? De positieve gezondheidseffecten van superfoods zijn niet wetenschappelijk bewezen en toch groeit de populariteit onder met name vrouwen enorm. Een ontbijt bestaande uit havermout, een groene smoothie van banaan, melk, spinazie en chiazaadjes als lunch en een quinoa salade met walnoten als avondmaaltje.

Door: Annemiek Herik (collega van Delicia)

Het afstruinen van internetsites waarop health freaks hun lekkere, en vaak gezonde recepten online zetten is voor velen een dagelijks ritueel geworden. Maar is het aanmeten van een gezonde lifestyle eigenlijk wel écht zo gezond? Of ligt het gevaar van doorslaan in het ‘gezond eten’ al snel op de loer? Natuurlijk is letten op je gezondheid goed, maar de focus op superfood kan zo dwangmatig worden dat het de gezondheid schaadt.

Dwangmatig bezig zijn met gezond eten

Ken je dit: orthorexia nervosa? Mensen die leiden aan orthorexia nervosa zijn op een dwangmatige, en vaak ziekelijke manier bezig met ‘gezond eten’. Enkele opvallende kenmerken zijn:

  • Een eenzijdig voedingspatroon
  • Het eten van veel rauwe (biologische) groenten en fruit
  • Mogelijk gewichtsverlies
  • Last hebben van eenzaamheid en het ervaren van schuldgevoelens

Steeds meer eigen regeltjes

Mensen met orthorexia stellen in het begin op onschuldige wijze een aantal voedingsregels op waar zij zich aan moeten houden. Dit begint vaak klein, bijvoorbeeld geen vetten en geraffineerde suikers meer. Langzamerhand komen er steeds meer regels bij, gericht op gezond eten, waarbij steeds meer voedingsmiddelen worden beperkt of zelfs geheel worden weggelaten, waaronder: vlees, vis, zuivel- en graanproducten.

Kwaliteit als norm

Bij orthorexia staat, in tegenstelling tot anorexia niet de kwantiteit, maar de kwaliteit van eten voorop. De kwaliteit van eten wordt hierbij gezien als de kwaliteit van het leven. Hierbij heerst er een taboe op vet eten en bewerkte voedingsmiddelen en wordt er krampachtig vastgehouden aan een bepaald voedingspatroon, waarbij reinheid en puurheid centraal staan. Mensen met orthorexia voelen zich in de beginfase fit en jong en merken dat er puur door het aanmeten van een ‘gezondere leefstijl’ mooie winsten te behalen zijn, zoals een paar kilo kwijt, zonder honger gevoel of een streng dieet, wat voorheen al vaker mislukt is.

Emotionele en sociale problemen

Maar wat nu als iemand met orthorexia wel eens uit de ban springt, door zich bijvoorbeeld over te geven aan producten die suikers bevatten of bijvoorbeeld een stukje brood, dat bestaat uit vele koolhydraten? Een gevoel van falen en een schuldgevoel liggen al snel op de loer en daarbij het gevoel dat ‘giftige stoffen’ je lichaam binnendringen. Naast emotionele problemen, waaronder het ervaren van schuldgevoelens als niet voldaan wordt aan een bepaalde gezondheidsregel kan orthorexia ook leiden tot sociale problemen.

Het eten buitenshuis levert grote belemmeringen op, aangezien mensen met orthorexia dan weinig tot geen controle hebben over het eten dat voorgeschoteld wordt en daarbij hebben ze ook minder controle over de wijze waarop het eten bereidt wordt. Wordt dit klaargemaakt in volvette boter of kokosolie? Zit er sladressing op de salade? Zijn de noten ongezout? Het aanbod in restaurants is aardig beperkt, wil je geen vlees, pasta, rijst, aardappelen, brood en saus meer eten. Het gevolg is dat mensen met orthorexia zich gaan afsluiten van de buitenwereld, uit angst om geconfronteerd te worden met ‘slecht’ eten.

Verschil orthorexia en anorexia

Het verschil tussen anorexia en orthorexia is dat iemand met orthorexia niet zozeer een negatieve eigenwaarde heeft. Enkelen voelen zich door hun gezonde lifestyle juist superieur aan anderen, omdat het laat zien dat ze over discipline beschikken en ‘gezond’ zijn. In tegenstelling tot iemand met anorexia, draait het bij orthorexia niet om de wens om te afvallen, maar om ‘gezond’ eten. De manier van denken en het gedrag passen zich hier volledig op aan. Voedsel wordt gemeden waarvan gedacht wordt dat het ‘slecht’ is en mensen met orthorexia voelen zich schuldig en onveilig op het moment dat er wel toegegeven wordt aan dat ‘slechte’ voedsel.

Hoe zit het met jou?

In hoeverre staat ‘gezond leven’ in jouw leven centraal? Hoe veel uren per dag ben jij bezig met ‘gezond eten’ of informatie opzoeken over gezond eten? Maakt het voor jou uit of je op een bepaalde tijd en volgens een vaste routine eet? Kies jij alleen voor de ‘beste’ en meest ‘pure’ en ‘gezonde’ producten? Raak jij angstig bij het idee aan het eten van een patatje, een boterham of een pizza?

Een aantal praktische tips

Wees eerlijk tegenover jezelf
Mensen die lijden aan orthorexia zien hun eetpatroon niet als een eetstoornis. Ontkenning is dan ook een bekend fenomeen bij dit ziektebeeld. Een ziekelijke fixatie op eten, waarbij de wereld om je heen bestempeld wordt als ‘ongezond’. Hoe kun je nou een zak chips leeg eten of een boterham met pindakaas naar binnen werken? Voor hun onvoorstelbare gedachten die angstige gevoelens met zich meebrengen. Wees eerlijk tegen jezelf, dat is de eerste stap naar herstel.

Maak een begin met kleine stappen
Een voedingspatroon dat voor jou vanzelfsprekend is geworden geef je niet zomaar op. Je hebt er lange tijd hard voor gevochten om deze ‘healthy lifestyle’ onderdeel te laten worden van jouw leven, waar veel discipline voor nodig was. Het vraagt ook de nodige discipline om weer vertrouwd te raken met voedsel dat in jouw ogen ‘verboden’ is. Kies hiervoor een kleine stap, één waarvan jij denkt dat dit haalbaar zou zijn. Wat vond je vroeger bijvoorbeeld erg lekker? Dit hoeft natuurlijk direct een patatje te zijn.

Beoordeel jezelf niet!
Er is niks mis met het aanmeten van een gezondere leefstijl. Echter, wat onschuldig begint, kan uitgroeien tot een ziektebeeld waar ook jij niet voor hebt gekozen. Dat jij hulp wilt voor jouw orthorexia, dat is een moedige eerste stap waar je al trots op mag zijn! Accepteer dat je deze fixatie op gezond eten hebt. Je hebt al bewezen dat je over de nodige discipline beschikt om ‘gezond’ te eten en ik weet zeker dat jij ook genoeg discipline hebt om jezelf te leren op een minder dwangmatige manier met eten om te gaan.

Eten als sociale aangelegenheid
Je hoeft niet alles weer te eten, waarvan jij het idee hebt dat het ‘slecht’ voor je is, maar onthoud dat je niet dood zult gaan als je een keer een product eet dat niet ‘puur’ is. Een goede stap is om weer eens naar een restaurant te gaan. Gezellig met vrienden of familie een hapje eten buiten de deur. Wat misschien voor jou wel een hele lange tijd geleden is, omdat je in een restaurant te weinig controle ervaart over de manier waarop je eten bereidt wordt. Probeer deze controle wat meer los te laten. Wat is het ergste wat er zou kunnen gebeuren als je een forelfilet eet dat gebakken is in boter? Is dat wat je vreesde ook daadwerkelijk uitgekomen? Misschien heb je al wel een tijdje alleen gegeten, omdat je bang bent voor de mening van anderen. Eten is meer dan alleen datgene wat op je bord ligt. Eten kan, en maakt gewoonlijk onderdeel uit van een sociale situatie.

Neem de tijd
Het ontwikkelen van een ‘nieuwe’ leefstijl dat niet zodanig gefixeerd is op ‘gezond eten’ kost tijd. Neem en gun jezelf deze tijd. Orthorexia nervosa is niet met één dag verdwenen. Het kan soms jaren duren voordat je angstvallige gedachten over producten die niet behoren tot de ‘rawfoods’/’superfoods’/’powerfoods’ minder dwangmatig of extreem zijn.

Geen officiële eetstoornis

Orthorexia wordt tot op heden niet officieel erkend als eetstoornis en staat ook niet vermeld in de ‘The Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM 5)’, een handboek dat psychologen en psychiaters gebruiken om mentale stoornissen te diagnosticeren. Er moet meer onderzoek gedaan worden naar de oorzaak, gevolgen, symptomen en behandeling van orthorexia nervosa, voordat dit erkend kan worden als officiële eetstoornis.


GD Star Rating
loading...

Gerelateerde Posts

Is teveel gezond eten wel zo gezond?

Door Gast Blogger

Voedingstrends of je nuchtere verstand gebruiken?

Door Jolanda Hamers

De gezamenlijke vijand die suiker heet

Door Vera Wisse

Oerinstinct: raadgever voor goede voeding

Door Ires Libert

Reageer op dit bericht