Er zijn ontzettend veel (multi)vitaminepreparaten, kruidenpreparaten en andere voedingspreparaten op de markt. De regulering hiervoor is vaak onduidelijk en vaag.

Is alles wat zonder doktersvoorschrift verkrijgbaar is dus altijd veilig? Helaas niet.
Vijf redenen waarom dat niet zo is.

Onevenwichtig gedoseerde multi-vitaminepreparaten

Veel vitamine en mineralen preparaten zijn onevenwichtig gedoseerd. Dit betekent dat de verhouding waarin vitamines en mineralen in dat preparaat voorkomen heel anders zijn dan waar het lichaam behoefte aan heeft. Sommige vitamines en mineralen ‘concurreren’ met elkaar om de opname in de darmen. Zit er bijvoorbeeld een hoge dosis aan ijzer in het preparaat, wordt zink uit dat preparaat of uit de voeding bijna niet opgenomen. Ofwel: je creëert een tekort wat er waarschijnlijk helemaal niet was!

Schadelijke bijwerkingen

Recent was er een nieuwsbericht dat veel gecombineerde supplementen – met name vitamine B complex preparaten – een te hoge dosering vitamine B6 bevatten. Dit kan tot tintelingen leiden en ook tot zenuwpijn en een branderig gevoel aan de ledematen. IJzerpreparaten kunnen leiden tot schadelijke bijwerkingen bij mensen die een genetische aanleg hebben om ijzer te stapelen. Dit zijn slechts enkele voorbeelden waarin blijkt dat ‘baat het niet, schaad het niet’ echt niet opgaat. Het gebruik van op het oog onschuldige supplementen is dus niet zo onschuldig!

Vervuiling

Een groot deel van de voedingssupplementen en preparaten is vervuild. Veel preparaten worden geproduceerd op productielijnen waar ook medicijnen op worden geproduceerd. Niet alle fabrikanten geven hierin openheid. Daarnaast zijn veel kruidenpreparaten van met name exotische komaf vervuild met schimmels of bevatten niet eens de werkzame stof. Het zorgvuldig kiezen van kwalitatief goede supplementen is een kunst waarin je niet kunt vertrouwen op de (goedbedoelde) adviezen van de verkoper of drogist.

Onbekende werkzame doseringen of onjuiste gebruiksinformatie

Het lijkt misschien vreemd, maar van veel vrij verkrijgbare supplementen is de werkzame dosis helemaal niet vastgesteld. Een voorbeeld daarvan die recent in het nieuws was in melatonine. Melatonine is een lichaamseigen stof die in supplementvorm wordt gebruikt om beter (in) te slapen. Tot op heden is echter niet bekent wat de meest effectieve dosis is. Daarnaast wordt in de bijsluiter aangegeven dat dit gebruikt dient te worden direct voor het slapen gaan terwijl dit niet het moment is waarop het lichaam normaal de meeste melatonine aanmaakt.

De werking is vaak niet bewezen

Vaak zijn beschrijvingen op supplementen en preparaten vage en loze kreten als: ‘ondersteund de weerstand’ en ‘draagt bij een gezond immuunsysteem’. Met andere woorden bedoelt de fabrikant: ‘tja we weten het ook niet precies maar het is vast ergens goed voor’. Net als medicijnen kun je met voedingssupplementen niet voorschrijven aan de hele bevolking! Voor mensen met een aangetoond tekort aan een bepaalde vitamine, mineraal of stof kan het wellicht nuttig zijn maar dat betekent niet dat alle (gezonde) mensen baat hebben bij at random toediening van voedingsstoffen in de vorm van supplementen. Bovendien: er zit veel verschil in de mate waarin de stoffen in het pilletje of poedertje worden opgenomen. De betere supplementen worden meestal beter opgenomen dan de stoffen in een goedkoop supplement.

Tot slot: mocht je zelfzorgpreparaten willen gebruiken: win eerst kundig advies in!