Hoe vaak komt het voor?

Ongeveer 20% van de zwangere vrouwen is zeer angstig voor de bevalling. Deze vrouwen vrezen een geboorte. Vrees voor de geboorte is meer intens bij vrouwen die voor het eerst een kind krijgen. Sommige vrouwen met angst om te overlijden tijdens de geboorte van hun kind vermijden helemaal om zwanger te worden. Eenmaal zwanger kunnen deze vrouwen angst voor baringspijn, kunstverlossing, spoedkeizersnede, of voor hulpverleners ontwikkelen. Voor sommigen is een zwaar gehandicapt kind de grootse vrees. Tokophobia treft vrouwen in alle leeftijdscategorieën waarin de zwangerschap mogelijk is.

Classificatie van tokophobia

Voor de bevalling

Wanneer de vrees voor de geboorte al voor de conceptie of voor de bevalling ontstaat dan spreekt men van een primaire tokophobia. Deze vrees kan al in de jeugd of vroege volwassenheid ontstaan. Het niet zwanger willen worden is een manier om de bevalling te vermijden. In extreme gevallen van tokophobia ondergaan eenmaal zwangere vrouwen zelfs een abortus. Andere vrouwen vragen met klem om een keizersnede voor dat ze besluiten om zwanger te worden. Een aantal vrouwen kan de vrees niet onder controle krijgen en besluit om kinderloos te zijn of overweegt een adoptie. Veel van deze vrouwen schamen zich voor hun angst en in de menopausale leeftijd kampen deze vrouwen met het niet vervulde verlangen naar een kind.

Na de bevalling

Sommige vrouwen ontwikkelen vrees voor de bevalling nadat ze een kind hebben gebaard. Meestal gebeurt het na een gecompliceerde bevalling, hoewel het kan voorkomen bij een ongecompliceerde geboorte! De vrees kan zich manifesteren als een wens voor een keizersnede zonder medische indicatie, of als het vermijden van zwangerschap of aankomende bevalling. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen met een spontane miskraam, langere tijd tussen de zwangerschappen, langere uitdrijvingsfase tijdens bevalling, een instrumentele bevalling of een spoed-keizersnede in verleden vaker een keizersnede verzoeken wegens vrees voor de aankomende bevalling.

Verzoeken om een keizersnede en tokophobia

Verzoeken om een keizersnede staan in relatie met tokophobia. In de Westerse culturen hebben vrouwen het recht om actief deel te nemen in de besluitvorming over hun bevalling. Dat wordt controversieel zodra het om keizersnede gaat omdat een keizersnede zonder medische indicatie niet zonder risico’s voor moeder en kind is. Hoeveel van de Nederlandse vrouwen om een keizersnede verzoeken is onbekend. Het is wel bekend dat ca. 20% van Britse vrouwen verzoekt om een keizersnede zonder medische indicatie. De meeste gynaecologen propageren een vaginale bevalling maar tegelijkertijd worden deze verzoeken wel gehonoreerd. De volledige toename van de keizersneden kan hier door verklaard worden. Wereldwijd variëren de maternale verzoeken om een keizersnede zonder medische indicatie tussen 1,5% en 28% van alle keizersneden. Hoewel maar in 5% tot 48% van de gevallen de wens voor deze interventie wordt gerapporteerd. Vrouwen verzoeken om keizersneden omdat ze vaak voor hun veiligheid en die van hun kinderen vrezen.

Meer en betere samenwerkingsverbanden om gezondheid te verbeteren

Ondanks dat het bekend is dat de psychologische problemen vaak in de reproductieve periode van vrouwen voorkomen, kunnen zwangerschapsgerelateerde depressie, posttraumatische stress syndroom of tokophobia nog steeds ongediagnosticeerd voortbestaan. Men moet bedachtzaam zijn op een herhalingsrisico van deze aandoeningen na de bevalling. Het verzoek van vrouwen voor een keizersnede zonder medische indicaties mag niet gehonoreerd worden zonder voorafgaande counseling over deze interventie en consultatie van een psycholoog zou aanbevolen moeten worden.

Ik roep op tot meer samenwerking tussen verloskundigen en psychologen, maar ook tussen gynaecologen en psychiaters om de gezondheid van deze vrouwen en hun families te verbeteren.